Văn hóa Sapa‎ > ‎

Nét văn hóa các dân tộc tại Sapa

 

Phần lớn các dân tộc ở Sapa là người dân tộc thiểu số. Các dân tộc ở Sapa như: dân tộc H’Mông ở Sapa, dân tộc Giáy ở Sapa, dân tộc Dao ở Sapa…Mỗi dân tộc thiểu số ở Sapa đều có sự khác biệt về lối sống, trang phục, cùng với những nét văn hóa đặc trưng.

Dân tộc h’Mông ở Sapa

Theo các tài liệu khoa học cũng như các câu chuyện truyền thuyết để lại thì dân tộc Mông di cư vào Việt Nam cách đây khoảng 300-100 năm về trước. Dân tộc Mông còn được các dân tộc khác gọi với cái tên là Miêu, Mèo,..Căn cứ vào đặc điểm về dân tộc và ngôn ngữ, dân tộc H’Mông được chia thành các ngành Mông trắng, Mông hoa, Mông đỏ, Mông đen, Mông xanh và Na Miểu hay còn gọi là Mèo nước.

dân tộc HMong tại Sapa

Dân tộc Mông ở Sapa chủ yếu là người Mông đen, là dân tộc có số dân đông nhất trong các dân tộc ở Sapa với khoảng 53% dân số. Gọi là người Mông đen vì trang phục của họ toàn màu đen. Nét văn hóa dân tộc mông trong trang phục thì ngày thường, đàn ông sẽ mặc quần màu đen hoặc màu chàm. Áo là áo cánh ngắn tay, bên ngoài khoác thêm một áo khoác không có tay có vạt dài. Trên đầu đội mũ nông, tròn ôm lấy đỉnh đầu, màu đen tuyền, có thể viền thêm một vòng thêu thổ cẩm trên mũ.

Người phụ nữ cũng mặc trang phục màu đen, đội khăn đen có vành thẳng đứng. Bên ngoài khoác một chiếc áo không tay được lăn ép bằng sáp ong nên chiếc áo này thường có màu đen ánh bạc. Khác với những người phụ nữ của các dân tộc khác, người phụ nữ Mông ở Sapa mặc quần dài tới đầu gối chứ không mặc váy.

Nói đến văn hóa Sapa của dân tộc Mông thì không thể không kể đến lễ hội Gầu Tào. Lễ hội được tổ chức mỗi năm một lần trong khoảng ngày 1 đến ngày 15 tháng giêng. Nội dung chính của lễ hội là cầu phúc hoặc cầu mệnh. Hội cầu phúc dành cho những gia chủ không có con, ít con hoặc sinh con một bề nhằm cầu mong có con. Còn những gia chủ bị ốm đau, bệnh tật, sức khỏe yếu ớt,…sẽ xin mở hội cầu mệnh. Những gia đình mở hội cầu phúc hay cầu mệnh sẽ cử một người đi chặt cây nêu về để dựng cây nêu ở địa điểm mở hội.

Cây nêu sẽ được dựng ở đỉnh đồi là nơi cao nhất. Dựng cây nêu xong, gia chủ sẽ làm lễ cúng ngay ở dưới cây nêu để mời tổ tiên phù hộ cho các thành viên trong gia đình khỏe mạnh, mùa màng bội thu. Sau thủ tục lễ bái của thầy mo, mọi người sẽ tụ tập đến bãi để mở hội. Bãi sẽ được dựng thêm nhiều lều lợp lá cây để người già ăn uống chúc tụng, trẻ em sẽ chơi trò đánh quay ở bãi đất bằng phẳng đã được dọn sẵn. Trong ngày hội còn có trò chơi khác như: thi bắn cung, bắn nỏ, đua ngựa, múa khừn, hát gầu plềnh, hát tình ca, đối đáp trao duyên,..

Kết thúc lễ hội, cây nêu sẽ được hạ xuống, mảnh vải đỏ buộc trên cây được mang về nhà để cầu mong hồng phúc cả đời.

Dân tộc Dao Đỏ ở Sapa

Dân tộc Dao còn có các tên gọi khác như: Mán, Đông, Trại, Sơn Đầu,…là dân tộc có dân số đông thứ hai trong các dân tộc ở Sapa. Dân tộc Dao ở Sapa chủ yếu là người Dao đỏ với trang phục truyền thống chủ yếu là màu đỏ, của người nam là quần và áo bằng thổ cẩm đơn giản, người phụ nữ có trang phục phong phú hơn với quần áo được thêu trang trí bằng những hoa văn truyền thống, đầu đội khăn đỏ

dân tộc Dao Đỏ tại Sapa

Dân tộc dao ở Sapa có nhiều nét văn hóa đặc sắc. Trong các sách cổ đã sưu tầm được có đến hơn 60% là các bộ kinh thư, sách về tôn giáo, tín ngưỡng và phong tục tập quán. Sách văn học tuy chỉ chiếm hơn 20% nhưng lại có nhiều giá trị vô cùng quan trọng.

Bên cạnh những bài dân ca đã được ghi chép lại thì còn khá nhiều các tập truyện thơ khác như: Hàn Bằng, Đàm Thanh, Trạng nghèo, Bát Nương, Đặng Nguyên Huyện truyện, Thần Sắt ca,..

Trong đó các truyện thơ chủ yếu kể về hành trình tìm nơi cư trú vất vả, khó khăn của tổ tiên dân tộc Dao ở Sapa.

Dân tộc Dao ở Sapa cũng có nhiều lễ hội đặc sắc như: lễ Tết nhảy, hội hát giao duyên. Những lễ hội này chủ yếu nhằm mục đích cầu cho mùa màng bội thu, làng xóm yên bình, con người có sức khoẻ tốt. Ngoài ra lễ hội cũng là dịp để mọi người xích lại gần nhau, tăng cường tình đoàn kết giữa người với người, đồng thời cũng là dịp để trai gái giao duyên, tìm bạn đời.

Dân tộc Giáy ở Sapa

Dân tộc Giáy hay còn gọi là Nhắng, Dẳng, Xạ,..là một nhánh của các dân tộc Tày – Thái. Dân tộc Giáy ở Sapa  chỉ chiếm khoảng 2% dân số. Họ cư trú quần tụ với hàng trăm hộ gia đình thành các luồng, bản, mường trên những địa hình vùng thấp như chân đồi, núi. Do cùng sống trên một địa bàn nên người Giáy đã giao lưu và chịu ảnh hưởng của các dân tộc ở Sapa khác như Tày, Thái, Nùng,..

Theo Sapagreen Travel được biết thì ngày thường trang phục của người dân tộc Giáy ở Sapa khá đơn giản. Phụ nữ mặc quần màu chàm dài đến mắt cá chân, tóc vẫn kiểu vành khăn và đeo túi vải thêu hoa văn, áo ngắn trùm kín mông,  xẻ nách phải, ống tay rộng. Đàn ông mặc áo cánh xẻ ngực, cổ tròn, đứng cài cúc cùng với quần ống đứng, cạp to nhưng không dùng dây dút mà chỉ vận vào người.

dân tộc giáy tại sapa

Hội Roóng Poọc của dân tộc Giáy ở Sapa vào tháng giêng âm lịch là dịp kết thúc một tháng tết vui chơi đồng thời mở đầu cho một mùa vụ mới. Lễ hội cũng nhằm mục đích cầu cho khoai lúa tốt tươi, gia súc nhanh lớn, mọi người khỏe mạnh…

Đây là một loại hình lễ hội nông nghiệp, phản ánh một phần lịch sử trồng lúa của người Giáy thông qua tín ngưỡng phồn thực, đa thần. Lễ hội ra đời và phát triển từ chính cuộc sống lao động vất vả lam lũ của người Giáy từ hàng trăm năm nay nên nó mang tính lịch sử và nhân văn sâu sắc, thể hiện nét văn hóa cộng đồng mang đậm tính tâm linh của dân tộc Giáy ở Sapa.


Comments