Văn hóa Sapa‎ > ‎

Lễ hội Gầu Tào ở Sapa

Hội gầu Tào theo tiếng Mông có nghĩa “địa điểm chơi”, theo tiếng Quan Hoá còn gọi là hội Sài Sái có nghĩa là đạp sơn, đạp núi, còn người Mông ở Trung Quốc thì gọi hội Gầu Tào là hội Hoa Sơn hay tiết Hoa Sơn.

le-hoi-gau-tao-cua-nguoi-sapa
Lễ hội Gầu Tào của người Sapa

Theo quan điểm của người Mông, nếu một gia đình có ít con hoặc có người ốm đâu thì họ sẽ lên đồi Gầu Tào để xin thần linh bạn cho con cái hoặc sức khoẻ.

Khi lời cầu khấn trở thành hiện thực họ sẽ làm lễ hội Gầu Tào để tạ ơn thần linh đã ban phước. Muốn tổ chức lễ hội Gầu Tào thì phải đăng kí trước. Khi có nhiều hộ gia đình đăng kí thì làng sẽ tổ chức họp và bình xét.

ghi-le-tho-cung-trong-ngay-hoi-gau-tao
Ghi lễ thờ cúng trong ngày hội Gầu Tào

Người được lựa chọn là người được dân làng yêu quý có đủ điều kiện để tổ chức lễ hội. Theo văn hóa sapalễ hội Gầu Tào Sapa sẽ do 3 gia đình có quan hệ huyết thống hoặc thông gia với nhau cùng tổ chức.

Lễ hội của người Mông được tiến hành vào mùa xuân trong 3 năm liền và mỗi năm người ta sẽ trồng một cây nêu để ba gia chủ lần lượt lấy cây nêu và những vật treo trên cây nêu về nhà nhằm lấy phúc, lấy lộc.

thay-cung-di-truoc-2-thay-phu-cung-moi-nguoi-giup-viec-va-2-vo-chong-chu-le-theo-sau-ra-den-diem-dat-4-cay-go
Thầy cúng đi trước, 2 thầy phụ cùng mọi người giúp việc và 2 vợ chồng chủ lễ theo sau ra đến điểm đặt 4 cây gỗ

Theo quan niệm của người Mông, đồi Gầu Tào tượng trưng cho sinh mệnh của gia chủ. Không gian trũng ở phía trước đồi tượng trưng cho sự đứt gãy và không may mắn trong quá khứ, những ngọn đồi cao hơn ở phái sau tượng trưng cho sự phát triển của tài lộc, con cái sau này.

tiet-muc-mua-khen-soi-dong-tai-le-hoi-gau-tao
Tiết mục múa khèn sôi động tại lễ hội Gầu Tào

Người dân tộc h’mông cần chuẩn bị gì cho lễ hội Gầu Tào

Lễ hội Gầu Tào Sapa của người Mông được tổ chức vào tháng Giêng nhưng công tác chuẩn bị thì phải tiến hành ngay từ tháng 11 với hai nghi lễ chính vô cùng quan trọng là chặt tre và dựng nêu. Trước khi chặt tre dựng nêu, chủ nhà phải bày mâm lễ để chủ lễ (Trứ Tào) tiến hành nghi thức cúng thần linh.

Chủ lễ sẽ hát bài “sây giể” về lý do tổ chức hội Gầu Tào sau đó chủ lễ hát bài tìm cây nêu và dẫn đoàn người đến chỗ cây tre được được chọn lựa từ trước.

cay-neu-duoc-dung-trong-le-hoi-gau-tao-phai-cao-va-thang
Cây nêu được dựng trong lễ hội Gầu Tào phải cao và thẳng

Cây được chọn phải thẳng, có gióng đều nhau, cao khoảng 10m, không bị sâu bệnh, không cụt ngọn, không có hoa và đặc biệt là ngọn cây phải hướng về phía Đông. Cây nêu sẽ được dựng ngay trong buổi sáng hôm đó và phải quay ngọn về hướng mặt trời mọc.

Khi thấy cây nêu được dựng lên, người trong vùng sẽ biết năm ấy có hội Gầu Tào. Mọi người sẽ thông tin cho nhau và ráo riết luyện tập để tham gia các trò chơi trong lễ hội.

dong-dao-nguoi-dan-tham-gia-vao-le-hoi-gau-tao-nay
Đông đảo người dân tham gia vào lễ hội Gầu Tào này

Tổ chức lễ hội Gầu Tào vào thời gian nào?

Lễ hội Gầu Tào của người h’mông ở Sapa được tổ chức từ mồng 2 đến mồng 4 tết, tuỳ theo tuổi của gia chủ phù hợp với ngày nào. Sau nghi lễ cúng bái bên cây nêu, đám hội mới được bắt đầu.

Nghi thức hát mở màn cho lễ hội sẽ được thực hiện bơi một người hát hay, các thành viên trong gia đình đều mạnh khoẻ hòa thuận, kinh tế khá giả. Sau đó mọi người dự hội đều có thể vào múa hát và nhảy múa.

nhung-tro-choi-vui-nhon-trong-le-hoi-gau-tao-cua-nguoi-hmong
Những trò chơi vui nhộn trong lễ hội Gầu Tào của người h’mông

Trong lễ hội còn có các trò chơi như khác như ném còn, múa khèn, múa võ, bắn cung,…thể hiện tài năng văn võ song toàn của các chàng trai, cô gái người Mông. Lễ hội Gầu Tào kéo dài trong liên tục trong 3 ngày. Đến chiều ngày thứ 3 chủ lễ sẽ tuyên bố hạ cây nêu và cầm ô dẫn mọi người đi ngược chiều kim đồng hồ và hát bài hạ cây nêu.

Theo Sapagreen Travel được biết thì chủ làm lễ sẽ trao cho gia chủ đoạn gốc cây nêu để đặt vào giường ngủ, mảnh vải đỏ treo trên cây nêu được sử dụng để may quần áo cho trẻ nhỏ nhằm ngụ ý xua đuổi bệnh tật, tà ma,..không cho quấn lấy đứa nhỏ.


Comments