Văn hóa Sapa‎ > ‎

Lễ cấp sắc của người Dao Đỏ

 

Lễ cấp sắc của người Dao Đỏ là một nghi lễ vô cùng quan trọng của người dân tộc Dao. Trải qua lễ cấp sắc, người con trai mới được tính là trưởng thành cả về thể chất cũng như tinh thần.

Tìm hiểu về lễ cấp sắc của người dao đỏ

Lễ cấp sắc của dân tộc Dao thường được tiến hành vào thời điểm cuối năm, khi mà các ruộng lúa, nương khoai, rẫy sắn đã được thu hoạch xong.

Lễ hội cấp sắc của người Dao đỏ ở Sapa
Lễ hội cấp sắc của người Dao đỏ ở Sapa

Trước khi hành lễ, người được cấp sắc phải kiêng những thứ ô uế như: nói tục, chửi bậy, quan hệ nam nữ,…

Gia chủ đứng ra vận động làm lễ hội cấp sắc phải chuẩn bị cơm, rượu để cúng thông báo cho tổ tiên về việc chuẩn bị và thời điểm làm lễ cấp sắc. Tiếp đó phải nuôi một đôi lợn đực cái và chuẩn bị thêm gà, rượu, gạo,…để làm cỗ.

thay-cung-dang-chuan-bi-cac-do-le-cap-sac
Thầy cúng đang chuẩn bị các đồ lễ cấp sắc

Việc cấp sắc trong gia đình sẽ được tuân thủ theo văn hóa sapa quy định từ trên xuống dưới, từ lớn đến nhỏ, cha rồi mới đến con, anh rồi mới đến em. Người đàn ông đã có gia đình sẽ được chọn để cấp sắc trước. Một buổi lễ hội cấp sắc của người Dao đỏ có thể làm cho một hoặc nhiều người, miễn sao số người lẻ là được. Thầy được chọn làm lễ phải cao tay, ngày tháng cũng được lựa chọn một cách cẩn thận.

Lễ hội cấp sắc được phân chia thành nhiều bậc. Bậc 1 được cấp 3 đèn cùng với 36 binh mã, bậc 2 được cấp 7 đèn và 72 binh mã, bậc 3 là bậc cao nhất sẽ được cấp 12 đèn và 120 binh mã. Các lễ cấp sắc 3 đèn, 7 đèn thường được tổ chức trong phạm vi dòng họ còn lễ cấp sắc 12 đèn thường có nhiều dòng họ cùng tổ chức.

Ý nghĩa của lễ cấp sắc đối với người dân tộc Dao Đỏ Sapa

le-cap-sac-12-den-cua-nguoi-dao-tai-vien-son
Lễ cấp sắc 12 đèn của người Dao tại Viễn Sơn

Theo quan niệm của người Dao thì người con trai phải trải qua lễ cấp sắc từ 3 đèn trở lên mới có cái tâm sáng để phân biệt rõ phải trái đúng sai, mới được coi là một người đàn ông thực thụ.

Vì thế bất cứ người đàn ông nào cũng phải làm lễ cấp sắc. Riêng lễ cấp sắc 12 đèn thì không bắt buộc với tất cả người đàn ông vì muốn được lên đến mức 12 đèn, người đàn ông phải học hỏi để có một lượng tri thức lớn đồng thời phải giữ một chức vị thầy cúng nhất định.

Các phong tục cấp sắc của người Dao Đỏ

le-cap-sac-cua-nguoi-dao-o-ha-giang
Lễ cấp sắc của người dao ở Hà giang

Thông thường một lễ cấp sắc 3 đèn cần 3 thấy, 7 đèn cần 7 thầy. Thầy cả thường được gọi là chỉ chẩu sai hoặc cô tàn sai, các thầy phụ bao gồm: dần chái, tinh minh, pá tạn, tông tàn. Theo phong tục cấp sắc của người Dao, các thầy trước khi làm lễ cần phải tẩy uế rồi mới đánh trống mời tổ tiên về dự. Sau đó mới làm đến lễ khai đàn và lễ thụ đèn.

Người cấp sắc phải ăn mặc chỉnh tề, ngồi tại trước bàn thờ tổ tiên, tay giữ một cây tre hoặc nứa được đục một lỗ cao ngang vai người và xuyên một thanh ngang dài để thầy đốt đèn, đặt nến làm lễ. Tại buổi lễ hội cấp sắc, người cấp sắc cũng được cấp đạo sắc với 10 điều cấm và 10 điều nguyện, tên âm của họ cũng được ghi luôn trong đạo sắc để khi chết sẽ được tổ tiên che chở.

nhung-nghi-le-cap-sac-cua-nguoi-dao-do
Những nghi lễ cấp sắc của người Dao đỏ

Điều quan trọng nhất trong lễ hội cấp sắc của người Dao đỏ là cấp pháp danh cho người được cấp sắc. Người được cấp sắc sẽ dùng vạt áo để hứng gạo từ thầy cả và cha đẻ của mình đồng thời quan sát để học hỏi một số điệu múa từ các thầy.

Kết thúc buổi lễ hội cấp sắc, các thầy sẽ múa để dâng rượu thịt cũng như lễ vật để tạ ơn thần linh, đồng thời người cấp sắc cũng phải thay đổi cách gọi thầy cả là cha, kính trọng ông như cha để của mình.


Comments